Φωτογραφίες: Φίλιππος Ξέρας
Με σεμνότητα, συγκίνηση και βαθύ σεβασμό στην Ιστορία, τελέστηκε σήμερα το πρωί στην περιοχή δυτικά της Κρυοπηγής Πρέβεζας το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των δέκα πατριωτών που εκτελέστηκαν την 30ή Ιανουαρίου 1945, σε μία από τις πιο σκοτεινές και τραγικές σελίδες της τοπικής ιστορίας.
Στο σημείο όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει, εκεί όπου η μνήμη παραμένει ζωντανή και βαριά, αποδόθηκε φόρος τιμής σε ανθρώπους που πλήρωσαν με τη ζωή τους τα ταραγμένα εκείνα χρόνια του Εμφυλίου. Οι εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν από δυνάμεις του 24ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορική συνείδηση της περιοχής.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί το γεγονός ότι μεταξύ των εκτελεσθέντων βρίσκονταν και δύο Ιερείς, σύμβολα πνευματικότητας και προσφοράς:
- Αναστάσιος Γεωργιάδης, από το Καναλάκι
- Μιχαήλ Διαμαντής, από τον Αυλότοπο
Μαζί τους εκτελέστηκαν ακόμη οκτώ πατριώτες από διάφορες περιοχές της Ηπείρου:
- Φώτιος Βασιλάκος (Κουκούλι)
- Σπυρίδων Ευθυμίου (Καναλάκι)
- Χρήστος Καϊάφας (Πολυστάφυλλο)
- Χρήστος Οικονόμου (Γλυκή)
- Αναστάσιος Πανούσης (Μεσοπόταμος)
- Νικόλαος Σερέτης (Ποταμιά)
- Μάρκος Κοκκίνης (Ωρωπός)
- Παναγιώτης Λουκάς (Βράχος)
Μετά την εκτέλεση, τα σώματα των θυμάτων ρίχτηκαν στην παρακείμενη «Ασβεσταριά του Τσούτση», σε μια πράξη που προσέθεσε ακόμη μεγαλύτερη φρίκη στο έγκλημα. Ωστόσο, μέσα σε αυτή τη ζοφερή ιστορία, υπήρξε και ένα θαύμα: ο Ιωάννης Ματσαιδώνης, ο μοναδικός επιζών, κατόρθωσε να σωθεί και μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας υπέδειξε το ακριβές σημείο της εκτέλεσης, ώστε η αλήθεια να μη χαθεί στη λήθη.
Το παρών στη σημερινή τελετή έδωσαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και φορέων. Μεταξύ αυτών:
- ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Αναστάσιος Δράκος,
- ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών Δήμου Πρέβεζας Γιώργος Κοκκίνης,
- ο Δημοτικός Σύμβουλος Πρέβεζας Θεόδωρος Δράκος, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην κατασκευή του μνημείου,
- ο Πρόεδρος της ΔΕΕΠ Πρέβεζας Νίκος Σολδάτος,
- ο Ταμίας Τάσος Σαριάνογλου και το μέλος Δημήτριος Ζήσης,
- ο Δημοτικός Σύμβουλος Πάργας Δήμου, Γιάννης Δήμας
- καθώς και το μέλος του ΕΟΕΑ–ΕΔΕΣ Γιώργος Πάνου, ο οποίος είχε και τον ρόλο του τελετάρχη.
Κατατέθηκαν στεφάνια από εκπροσώπους φορέων και αντιστασιακών οργανώσεων, ενώ ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η κατάθεση στεφάνου εκ μέρους του Ιδρύματος «Θρασύβουλος Τσακαλώτος», από τον Αντιπρόεδρο του Ιδρύματος Βασίλη Γιάπρο.
Φέτος, έγινε επίσης ειδική και φορτισμένη αναφορά στον εκλιπόντα πρώην Πρόεδρο του τοπικού παραρτήματος Ν. Πρέβεζας του ΕΟΕΑ–ΕΔΕΣ, Κώστα Τσούτση, ο οποίος έφυγε πρόωρα από τη ζωή, αφήνοντας πίσω του σημαντικό έργο στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Η τελετή ολοκληρώθηκε με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, σε απόλυτη σιγή και σεβασμό, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι η Ιστορία δεν ξεχνιέται, αλλά διδάσκει.
Αιωνία η μνήμη των δέκα πατριωτών.
Η Κρυοπηγή θυμάται. Η Πρέβεζα τιμά.
