Στον οικισμό Πέντε Πηγάδια της Τ.Κ. Κλεισούρας του Δήμου Ζηρού Πρέβεζας, στην κορυφή ενός κατάφυτου λόφου σε υψόμετρο 740 μέτρων, βρίσκεται ένα μικρό φρούριο του 19ου αιώνα, που παραμένει σε πολύ καλή κατάσταση. Στα μάτια των επισκεπτών, το κάστρο Πέντε Πηγάδια είναι ένα μικρό διώροφο οχυρωματικό έργο. Από ψηλά όμως, φαίνεται ο ιδιαίτερος σχεδιασμός του, καθώς έχει σχήμα σταυρού. Κοντά στο κάστρο Πέντε Πηγάδια που διατηρείται μέχρι σήμερα, υπήρχε ένα άλλο μικρό τετράγωνο οχυρό που είχε χτιστεί από τον πασά του Βερατίου και Δερβέναγα της Ηπείρου Κουρτ Αχμέτ πασά, το 1760. Το πρώτο κάστρο καταστράφηκε, αλλά επειδή το σημείο στο οποίο βρισκόταν είχε μεγάλη στρατηγική σημασία, ο Αλή πασάς αποφάσισε να χτίσει εκεί ένα δεύτερο οχυρό, το «Κάστρο Πέντε Πηγάδια». Έτσι το 1806 προσέλαβε Γάλλους μηχανικούς οι οποίοι έδωσαν μπαρόκ διάθεση και τεχνοτροπία στο οχυρό με το πολυγωνικό σχήμα, το ενίσχυσαν και το μετέτρεψαν σε απόρθητο φρούριο στο δρόμο προς τα Ιωάννινα.
Η εφευρετική αρχιτεκτονική του που “παντρεύει” βαλκανικά και δυτικοευρωπαϊκά στοιχεία και η ανθεκτική λιθοδομή του το καθιστούν ένα ιστορικό κόσμημα για την ευρύτερη περιοχή.
Το κάστρο βρισκόταν σε πέρασμα, αφού ήταν στα μέσα της διαδρομής Ιωαννίνων-Άρτας. Τη σημαντικότητα της τοποθεσίας είχε αναγνωρίσει και ο Μακρυγιάννης, καθώς στα απομνημονεύματά του την περιέγραψε ως «δυνατή και αναγκαία».
Πίσω από την κατασκευή του κάστρου υπάρχει μια αιματηρή ιστορία. Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, το κάστρο χτίστηκε από έλληνα τεχνίτη. Κάποιος ενημέρωσε τον τούρκο διοικητή ότι ο τεχνίτης τον ξεγέλασε και το κατασκεύασε σε σχήμα σταυρού. Τότε ο έλληνας τεχνίτης για να δικαιολογηθεί και να γλιτώσει από την οργή του Τούρκου, του έδειξε την ημισέληνο από την τουρκική σημαία που είχε φτιάξει στην πύλη της εισόδου. Ο Τούρκος όμως, δεν πείστηκε και τον κρέμασε στο εσωτερικό του κάστρου.
Παρ΄ όλα αυτά ιδιαίτερα σημαντικό για το Νομό Πρέβεζας το κάνει η ιστορικότητά του.
Τον Οκτώβριο του 1821 στρατεύματα της Επανάστασης υπό τον στρατηγό Μακρυγιάννη νίκησαν τις δυνάμεις του Χουρσίτ Πασά, ενώ κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων του 1912-13, που σηματοδότησαν και την απελευθέρωση της Ηπείρου, διεξήχθη μάχη μεταξύ του προελαύνοντος Ελληνικού Στρατού και των Τούρκων που προστάτευαν τα Ιωάννινα.
Σήμερα στα 80 μέτρα δυτικά του κάστρου διέρχεται η Ιόνια Οδός.
Ο Βασίλης Δάλαρος είναι πρώην Δασάρχης Πρέβεζας
