Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026 - 0:09

Δρ. Κοσμάς Κοψάρης, Brigitte Bardot-Η επιτέλεση της αιώνιας θηλυκότητας (In memoriam)

Αυτό που αποτύπωσε η Bardot στην κινηματογραφική τέχνη ήταν η ενσάρκωση της αιώνιας θηλυκότητας. Πρόκειται για μια επιτέλεση που καθιστά δυσδιάκριτα τα όρια της κινηματογραφικής ποιητικής και της πραγματικότητας ανασυνθέτοντας ένα υβριδικό πλαίσιο ενός μετανεωτερικού χωρο-χρόνου μόνιμης δεξίωσης του μοντέλου που η ίδια κατασκεύασε. Το στίγμα που εγχάραξε στην κινηματογραφική οθόνη ήταν μοναδικό. Αρκούν μόνο τρεις ταινίες της με τις οποίες ολοκληρώνει την ταυτότητά της για να την αποθέσει απαράμιλλη στην αιωνιότητα. Πρώτη ταινία σταθμός, το 1956, ο Θεός έπλασε τη γυναίκα. Η ταινία θεωρήθηκε σκανδαλώδης για την εποχή της καθιστώντας την BB ερωτικό σύμβολο παγκόσμιου βεληνεκούς.

Αν αναρωτηθεί κανείς γιατί η Bardot άφησε τόσο ισχυρό μετείκασμα στην ιστορία του κινηματογράφου με αυτή την ταινία η απάντηση είναι ότι σε μια εποχή όταν στη Γαλλία και στις ΗΠΑ άρχισαν να κυριαρχούν οι κινηματογραφικές θεωρίες για πειραματισμούς στη σκηνοθεσία σε συνδυασμό με την εξέταση της έμφυλης ταυτότητας και τις φεμινιστικές θεωρίες, η προβαλλόμενη persona εδώ αναπαρίσταται ως το υποκείμενο και συνάμα το αντικείμενο του πόθου. Είναι κάτι πέρα από το σύνδρομο της Λολίτα. Πρόκειται για την απόδοση ενός χαρακτήρα που με απόλυτη συνείδηση προκαλεί και είναι ανοιχτή σε ερωτικές εμπειρίες χωρίς να χάνει τη συνειδητότητά της ή το αυτεξούσιο, δεν αντικειμενοποιείται ως υλικό προς κατανάλωση. Επιλέγει με δική της βούληση ερωτικό σύντροφο και διοχετεύει τη σεξουαλικότητά της στην κατεύθυνση που εκείνη ορίζει.

Κατασκευάζεται έτσι ένα μοντέλο γυναίκας έτοιμο να μεταγγιστεί στην μετανεωτερικότητα απαλλαγμένο από σεμνοτυφίες, από συντηρητικούς καθωσπρεπισμούς και από την αντρική χειραγώγηση. Η γυναίκα μέσα από την κινηματογραφική Bardot παύει να είναι το φερέφωνο του άντρα και γίνεται ανάκλαση των ερωτικών επιθυμιών της. Αυτή η εικόνα θα ενισχυθεί με την Περιφρόνηση το 1963, το αριστούργημα του Γκοντάρ, όπου εκεί η Bardot μεταμορφώνεται σε έργο τέχνης, ανακλαστικός δείκτης της αιώνιας ομορφιάς των αρχαίων ελληνικών αγαλμάτων. Αν στο ο Θεός έπλασε τη γυναίκα μαγνήτιζε το κοινό με την ηδονική της αθωότητα, στην Περιφρόνηση γίνεται δέσμια του αιώνιου μύθου της από τη στιγμή που περιφρονεί το αντρικό μοντέλο όταν αντιλαμβάνεται ότι πάει να τη χρησιμοποιήσει και φεύγει με έναν άλλο άντρα, για να σκοτωθεί μαζί με εκείνον σε ένα μοιραίο τροχαίο. Η αλληγορία εδώ είναι ότι ένα έργο τέχνης δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν αλλά υπάρχει μόνο για να εμπνέει.

Στο Don Juan 1973, η προτελευταία ταινία της, αντιστρατεύεται την κατανάλωση της ομορφιάς και της σαγήνης, όπως μετοχετεύτηκε στην μαζική κουλτούρα από τη δεκαετία του ΄70 και εφεξής. Οδηγείται η ίδια καταστροφικά στην αυτοανάφλεξη του είναι της μέσα από μια αβυσσαλέα διαδρομή καταπάτησης κάθε ορίου ηθικής, οδηγούμενη συνειδητά μέσα στο αμάρτημα-αυτό φαίνεται από την αρχή της ταινίας όταν εισέρχεται καπνίζοντας στην Εκκλησία-για να χαθεί για πάντα  σε κινηματογράφο και ζωή μακριά από έναν βιομηχανοποιημένο κόσμο στον οποίο ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος του έρωτα ως αναλώσιμου μιας χρήσης. Ουσιαστικά, μετά από αυτή την ταινία θα αναρωτηθεί κανείς τι άλλο θα είχε να προσθέσει στην εικόνα της θηλυκότητάς της αν έμενε στο σινεμά. Μια Bardot δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβιβαστεί με συμβατικούς ρόλους γιατί αποτελούσε πάντα την πεμπτουσία της αντίστιξης. Έγινε μύθος, που ποτέ δεν μεγαλώνει, δεν ξεθωριάζει, δεν γίνεται παρωχημένη. Θα παραμείνει για πάντα η αιώνια σειρήνα της τέχνης και της ποπ κουλτούρας σταθερή στην μυθοποιητική άλω που δημιούργησε, αρκούν τα αρχικά της και μόνο (BB).

Δρ. Κοσμάς Κοψάρης, κριτικός κινηματογράφου

Προηγούμενο Άρθρο

Επίσκεψη του βουλευτή του ΚΚΕ Νίκου Έξαρχου στο μπλόκο του Λούρου

Επόμενο Άρθρο

Σημαντικές διακρίσεις και βραβεύσεις για τον Α.Ο. Πρέβεζας Κότινος το 2025- 11 βάθρα σε Πανελλήνιους Αγώνες – Διεθνείς επιτυχίες και βραβεύσεις στα Ιωάννινα

Μπορεί να σας ενδιαφέρει...