Στην Πρέβεζα μιλάμε διαρκώς για «ανάπτυξη».
Μιλάμε για λιμάνι, τουρισμό, οδικούς άξονες, χρηματοδοτικά εργαλεία, ευρωπαϊκά προγράμματα.
Δεν μιλάμε όμως για το βασικότερο:
Ποιος θα υλοποιήσει αυτή την ανάπτυξη; Με ποιες δεξιότητες; Με ποιον στρατηγικό σχεδιασμό ανθρώπινου δυναμικού;
Η τοπική αυτοδιοίκηση – τόσο σε επίπεδο Δήμου όσο και Περιφέρειας – συνεχίζει να αντιμετωπίζει την ανάπτυξη ως υπόθεση έργων και όχι ως υπόθεση ανθρώπων. Και αυτό είναι στρατηγικό λάθος.
Η αποσπασματικότητα ως μόνιμη παθογένεια
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε:
- Απορρόφηση κονδυλίων χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένο σχέδιο απασχόλησης.
- Προγράμματα κατάρτισης που ανακοινώνονται χωρίς προηγούμενη διάγνωση αναγκών.
- Δημόσιες συζητήσεις για τουριστική ανάπτυξη χωρίς αναφορά σε ποιοτικές δεξιότητες φιλοξενίας.
- Αγροδιατροφικές πρωτοβουλίες χωρίς συστηματική εκπαίδευση σε τυποποίηση, branding και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Η ανάπτυξη, όμως, δεν είναι τεχνικό δελτίο έργου. Είναι οικοσύστημα δεξιοτήτων, επιχειρηματικότητας και στρατηγικού συντονισμού.
Το Επιμελητήριο: Παρατηρητής ή πρωταγωνιστής;
Το Επιμελητήριο Πρέβεζας δεν μπορεί να λειτουργεί παθητικά, περιμένοντας πρωτοβουλίες από την αυτοδιοίκηση. Οφείλει να απαιτήσει θεσμικό ρόλο στον περιφερειακό σχεδιασμό.
Πού είναι η ετήσια, τεκμηριωμένη έκθεση αναγκών δεξιοτήτων της τοπικής αγοράς;
Πού είναι ο μόνιμος μηχανισμός διαλόγου με τις δομές Επαγγελματικής Εκπαίδευσης;
Πού είναι η στρατηγική για πράσινη και ψηφιακή αναβάθμιση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων;
Αν το Επιμελητήριο δεν διεκδικήσει ρόλο αναπτυξιακού συντονιστή, θα παραμείνει διαχειριστής διαδικασιών – όχι φορέας προοπτικής.
Επαγγελματική Εκπαίδευση: Ακολουθεί ή προηγείται;
Οι φορείς Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στην περιοχή συχνά λειτουργούν με περιορισμένη διασύνδεση με την πραγματική οικονομία. Δεν αρκεί να προσφέρονται ειδικότητες επειδή «υπάρχουν στο μηχανογραφικό».
Χρειάζεται:
- Προσαρμογή ειδικοτήτων στο παραγωγικό προφίλ της Πρέβεζας.
- Υποχρεωτική μαθητεία σε τοπικές επιχειρήσεις.
- Εξειδίκευση σε θεματικό τουρισμό, αγροδιατροφική καινοτομία, logistics, ψηφιακές υπηρεσίες.
- Ενίσχυση πράσινων δεξιοτήτων, καθώς η βιωσιμότητα δεν είναι σύνθημα αλλά ευρωπαϊκή υποχρέωση.
Η αυτοδιοίκηση οφείλει να διευκολύνει αυτή τη διασύνδεση. Μέχρι σήμερα, όμως, η συνεργασία είναι περιστασιακή – όχι δομική.
Η μεγάλη σιωπή για το brain drain
Κάθε χρόνο νέοι επιστήμονες και τεχνικοί εγκαταλείπουν την Πρέβεζα. Δεν φεύγουν μόνο για υψηλότερους μισθούς. Φεύγουν επειδή δεν βλέπουν οργανωμένο αναπτυξιακό σχέδιο.
Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να μιλά για δημογραφική κρίση και ταυτόχρονα να μην επενδύει συστηματικά στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας μέσω σύνδεσης δεξιοτήτων και επιχειρηματικότητας.
Αν δεν δημιουργηθεί ένα τοπικό οικοσύστημα καινοτομίας, η Πρέβεζα θα συνεχίσει να εξάγει ανθρώπινο κεφάλαιο και να εισάγει εποχικότητα.
Έξυπνη εξειδίκευση: Θεωρία στα χαρτιά;
Η Περιφέρεια Ηπείρου διαθέτει στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης. Το ερώτημα είναι: εφαρμόζεται ουσιαστικά σε τοπικό επίπεδο;
Η έξυπνη εξειδίκευση δεν είναι τεχνικός όρος για ευρωπαϊκές αναφορές. Είναι επιλογή προτεραιοτήτων:
- Σε ποιους κλάδους επενδύουμε;
- Ποιες δεξιότητες χρηματοδοτούμε;
- Ποιες συνεργασίες οικοδομούμε;
Χωρίς συντονισμό Επιμελητηρίου – ΕΕΚ – Αυτοδιοίκησης, η στρατηγική αυτή κινδυνεύει να παραμείνει διαχειριστικό έγγραφο και όχι εργαλείο μετασχηματισμού.
Το πραγματικό δίλημμα
Η Πρέβεζα έχει δύο επιλογές:
- Να συνεχίσει με αποσπασματικές δράσεις, επικοινωνιακές εξαγγελίες και βραχυπρόθεσμη λογική.
- Να υιοθετήσει ένα συγκροτημένο σχέδιο σύνδεσης εκπαίδευσης, επιχειρηματικότητας και περιφερειακής ανάπτυξης.
Το δεύτερο απαιτεί πολιτικό θάρρος, θεσμική συνεργασία και κυρίως αλλαγή νοοτροπίας.
Η ανάπτυξη δεν είναι έργο βιτρίνας. Είναι μακροχρόνια επένδυση σε ανθρώπους.
Αν δεν το κατανοήσουμε άμεσα, η Πρέβεζα θα παραμείνει θεατής των εξελίξεων – αντί να γίνει πρωταγωνιστής.
Ιωάννης Γ. Αναγνωστάκης
Επιμορφωτής ΙΕΠ / MedA, ΣυΕΠ
