Στην Τοπική Κοινότητα Παπαδατών του Δήμου Ζηρού αναβιώνει και φέτος, ανήμερα της Ζωοδόχου Πηγής, το ξεχωριστό χορευτικό δρώμενο «Καγκελάρης», ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο στην ιστορία και την ταυτότητα της περιοχής.
Αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, η πλατεία του χωριού μετατρέπεται σε ζωντανό πυρήνα παράδοσης, καθώς οι κάτοικοι και οι επισκέπτες σχηματίζουν τον χαρακτηριστικό κύκλο του χορού. Ο «Καγκελάρης» ξεχωρίζει για την αυθεντικότητά του, αφού εκτελείται χωρίς μουσικά όργανα, με τη συνοδεία παραδοσιακού τραγουδιού και τους χορευτές πιασμένους «θηλυκωτά». Τα ιδιαίτερα «καγκέλια», το δίπλωμα του χορού, είναι εκείνα που χάρισαν και την ονομασία του.
Η διάταξη των συμμετεχόντων ακολουθεί την παράδοση: στον κύκλο προηγούνται οι μεγαλύτεροι άνδρες, έπειτα οι νεότεροι και στη συνέχεια οι γυναίκες, επίσης με ηλικιακή σειρά. Οι στίχοι που συνοδεύουν τον χορό παραμένουν αναλλοίωτοι στον χρόνο, μεταφέροντας μηνύματα για την Ανάσταση, την άνοιξη, την αγάπη αλλά και τους αγώνες για την ελευθερία.
Αν και το έθιμο συναντάται ευρύτερα στη Λάκκα Σουλίου, ο «Καγκελάρης» των Παπαδατών αποτελεί το πιο εμβληματικό παράδειγμα, προσελκύοντας κάθε χρόνο πλήθος κόσμου. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο χορός λειτουργούσε παλαιότερα και ως μέσο μυστικής επικοινωνίας μεταξύ των σκλαβωμένων κατοίκων, που μέσα από αυτόν αντάλλασσαν μηνύματα και οργάνωναν τον αγώνα για τη λευτεριά.
Σήμερα, το έθιμο συνεχίζει να κρατά ζωντανή τη συλλογική μνήμη, αποτελώντας έναν ισχυρό κρίκο σύνδεσης του παρελθόντος με το παρόν.
