- γράφει ο Γιάννης Αναγνωστάκης
Η ΣΑΕΚ, ως δομή της Ε.Ε.Κ., δεν αποτελεί απλώς έναν χώρο παροχής επαγγελματικών γνώσεων και δεξιοτήτων. Αποτελεί έναν θεσμό που βρίσκεται στο σημείο συνάντησης της εκπαίδευσης, της εργασίας, της κοινωνίας και της τοπικής ανάπτυξης. Ο ρόλος της αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ο εκπαιδευόμενος είναι ενήλικος, καθώς οι προσδοκίες, οι ανάγκες και τα κίνητρά του διαφοροποιούνται σημαντικά από εκείνα ενός μαθητή της τυπικής εκπαίδευσης.
Ο ενήλικος που επιλέγει να φοιτήσει σε μια ΣΑΕΚ δεν προσέρχεται απαραίτητα με την ίδια αφετηρία ούτε επιδιώκει πάντοτε τον ίδιο στόχο. Μπορεί να αναζητά μια πρώτη επαγγελματική διέξοδο, να επιθυμεί αλλαγή επαγγελματικού προσανατολισμού, να προσπαθεί να επανενταχθεί στην αγορά εργασίας ή να επιδιώκει την αναβάθμιση των υφιστάμενων προσόντων και δεξιοτήτων του.
Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματικότητα μιας ΣΑΕΚ δεν μπορεί να αποτιμάται αποκλειστικά από την ολοκλήρωση της φοίτησης ή την απόκτηση μιας πιστοποίησης. Αφορά κυρίως το κατά πόσο η εκπαιδευτική εμπειρία ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του εκπαιδευόμενου και δημιουργεί προϋποθέσεις για την επαγγελματική και κοινωνική του εξέλιξη.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΣΑΕΚ καλείται να λειτουργήσει ως γέφυρα.
Γέφυρα ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη, στην εκπαίδευση και το επάγγελμα, στον εκπαιδευόμενο και την επιχείρηση, στην κατάρτιση και την απασχόληση. Η ποιότητα της κατάρτισης, η εργαστηριακή εκπαίδευση, η πρακτική άσκηση και η επαφή με πραγματικά επαγγελματικά περιβάλλοντα αποκτούν επομένως καθοριστική σημασία. Οι γνώσεις που παρέχονται χρειάζεται να είναι σύγχρονες, εφαρμόσιμες και σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό συνδεδεμένες με τις απαιτήσεις και τις μεταβολές του επαγγελματικού πεδίου.
Παράλληλα, η ΣΑΕΚ δεν μπορεί να λειτουργεί αποκομμένη από το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται.
Αρχειακό τεκμήριο: αφίσα δράσης της ΣΑΕΚ/ΔΙΕΚ Πρέβεζας.
Ιδιαίτερα σε μια περιφερειακή περιοχή, όπως η Πρέβεζα, η λειτουργία της μπορεί να συνδεθεί ουσιαστικότερα με τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας, των επιχειρήσεων, των επαγγελματικών φορέων και της κοινωνίας. Η γνώση των αναγκών της τοπικής αγοράς εργασίας, η επικοινωνία με τους κοινωνικούς και παραγωγικούς φορείς, η ανάπτυξη συνεργασιών και η δημιουργία ευκαιριών πρακτικής εφαρμογής των γνώσεων μπορούν να ενισχύσουν τον ρόλο της, ως ενεργού κυττάρου της τοπικής ανάπτυξης.
Κάτω από αυτή την οπτική, η εξωστρέφεια μιας ΣΑΕΚ αποκτά ένα ευρύτερο και ουσιαστικότερο περιεχόμενο. Δεν περιορίζεται στην προβολή των δράσεων και των επιτυχιών της, ούτε εξαντλείται στη διοργάνωση εκδηλώσεων ή στη σύναψη συνεργασιών.
Εξωστρεφής είναι η δομή που ανοίγει την εκπαιδευτική διαδικασία στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, ακούει την αγορά εργασίας, αναζητά
Αρχειακή φωτογραφία: σπουδαστές σε πρακτική άσκηση
συνεργασίες και δημιουργεί ευκαιρίες ώστε ο εκπαιδευόμενος να μπορεί να μετατρέψει τη γνώση σε επαγγελματική δυνατότητα.
Επομένως, ένα κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο «τι προσφέρει η ΣΑΕΚ;», αλλά και «σε ποιον βαθμό αυτό που προσφέρει ανταποκρίνεται σε αυτό που πραγματικά χρειάζεται ο ενήλικος εκπαιδευόμενος;».
Η απάντηση προϋποθέτει έναν διαρκή διάλογο ανάμεσα στη Σχολή, στους εκπαιδευόμενους, στους αποφοίτους, στις επιχειρήσεις, στους επαγγελματικούς και κοινωνικούς φορείς και στην τοπική κοινωνία.
Μέσα από αυτή την οπτική, ακόμη και το αρχειακό υλικό μιας ΣΑΕΚ αποκτά ιδιαίτερη αξία.
Οι φωτογραφίες, οι αφίσες, οι δράσεις, οι συνεργασίες, οι εκδηλώσεις και οι μαρτυρίες των ανθρώπων που πέρασαν από τη δομή δεν αποτελούν απλώς καταγραφές του παρελθόντος. Μπορούν να αποτυπώσουν την πορεία με την οποία η ΣΑΕΚ προσπάθησε να ανταποκριθεί στις ανάγκες των εκπαιδευομένων και να συνδεθεί με την κοινωνία.
Αρχειακή φωτογραφία δράσης: σπουδαστές συμμετέχουν σε εκπαιδευτική/βιωματική δραστηριότητα.
Έτσι, η αξιοποίηση του αρχείου δεν αποτελεί μόνο πράξη διατήρησης της μνήμης. Μπορεί να αποτελέσει αφετηρία αναστοχασμού για το παρόν και σχεδιασμού για το μέλλον: τι κάναμε, τι πετύχαμε, τι χρειάζεται να βελτιώσουμε και, κυρίως, πώς μπορούμε να κάνουμε τη ΣΑΕΚ ακόμη πιο χρήσιμη στον άνθρωπο που την επιλέγει και στην κοινωνία που την περιβάλλει.
Γιατί τελικά, η ουσιαστική επιτυχία μιας ΣΑΕΚ δεν αποτυπώνεται μόνο στον αριθμό των αποφοίτων της, αλλά και στο αποτύπωμα που αφήνει στη ζωή τους, στην επαγγελματική τους πορεία και στην κοινωνία της οποίας αποτελεί μέρος.
Πρέβεζα 14/10/2026
