Η δημόσια συζήτηση που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα στην Πρέβεζα σχετικά με την τοποθέτηση προτομών σε κοινόχρηστους χώρους της πόλης μας επιβεβαιώνει την ανάγκη να υπάρξει επιτέλους ένας σοβαρός σχεδιασμός, βασισμένος στην ιστορική γνώση, στον σεβασμό της συλλογικής μνήμης και στην προστασία της ταυτότητας των εμβληματικών χώρων της πόλης.
Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης έχει από την πρώτη στιγμή εκφράσει ξεκάθαρα την αντίθεσή της στην τοποθέτηση της προτομής του Μάτσα στην πλατεία Ανδρούτσου. Η θέση μας δεν στρέφεται εναντίον του προσώπου, αλλά εναντίον μιας λανθασμένης επιλογής χώρου, η οποία αλλοιώνει τον ιστορικό και συμβολικό χαρακτήρα της κεντρικής πλατείας που είναι αφιερωμένη στον Οδυσσέα Ανδρούτσο.
Η πλατεία Ανδρούτσου δεν είναι ένας ουδέτερος δημόσιος χώρος. Φέρει επί δεκαετίες το όνομα του μεγάλου αγωνιστή της Επανάστασης του 1821 και αποτελεί σημείο αναφοράς για την ιστορική μνήμη της πόλης. Ο χώρος αυτός οφείλει να διατηρήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του και να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο ως τόπος τιμής των αγωνιστών και των ηρώων που συνδέονται με την ιστορία της Πρέβεζας και της εθνικής παλιγγενεσίας.
Για τον λόγο αυτό έχουμε προτείνει επανειλημμένα τη δημιουργία μιας πραγματικής «Πλατείας Ηρώων», όπου, δίπλα στον Ανδρούτσο, θα μπορούσαν να τιμηθούν πρόσωπα όπως ο Λάμπρος Βέικος, ο Αλεξάκης Βλαχόπουλος και άλλες ιστορικές μορφές που συνδέονται άμεσα με τους αγώνες του Έθνους και την ιστορία του τόπου μας.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι η Πρέβεζα διαθέτει πλήθος άλλων κατάλληλων χώρων για την τοποθέτηση προτομών προσωπικοτήτων που προσέφεραν στον τόπο και αξίζουν την αναγνώριση των συμπολιτών τους. Η τιμή προς πρόσωπα που διακρίθηκαν στην επιστήμη, στην κοινωνική προσφορά, στον πολιτισμό και σε άλλους τομείς της δημόσιας ζωής αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση κάθε κοινωνίας.
Ωστόσο, η επιλογή του τρόπου και του χώρου δημόσιας τιμητικής αναγνώρισης απαιτεί συγκεκριμένα κριτήρια και ιδιαίτερη προσοχή. Κατά την άποψή μας, η ανέγερση προτομών σε κοινόχρηστους χώρους της πόλης θα πρέπει να συνδέεται πρωτίστως με τη διαχρονική και ουσιαστική συμβολή ενός προσώπου στην ιστορία, την κοινωνική ζωή και την ανάπτυξη της Πρέβεζας, καθώς και με τη σχέση που έχει διαμορφώσει η τοπική κοινωνία με τη μνήμη και το έργο του.
Η καταγωγή, η προσωρινή διαμονή ή ακόμη και η ευρύτερη επαγγελματική καταξίωση αποτελούν ασφαλώς στοιχεία που αξίζουν σεβασμού, δεν μπορούν όμως από μόνα τους να καθορίζουν τις επιλογές που αφορούν τη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης στον δημόσιο χώρο.
Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης δηλώνει ότι, με υπομονή, επιμονή και συνέπεια, θα συνεχίσει τον αγώνα της για την απομάκρυνση της προτομής του Μάτσα από την πλατεία Ανδρούτσου και για την αποκατάσταση του ιστορικού χαρακτήρα του χώρου. Θα συνεχίσουμε να παρεμβαίνουμε δημόσια, να καταθέτουμε προτάσεις και να υπερασπιζόμαστε την ιστορική φυσιογνωμία της πόλης μας, θεωρώντας ότι η διαχείριση της συλλογικής μνήμης δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά ούτε με ευκαιριακές αποφάσεις.
Οι προτομές, τα μνημεία και οι ονομασίες των πλατειών δεν αποτελούν απλές διακοσμητικές παρεμβάσεις. Είναι στοιχεία που διαμορφώνουν την ιστορική συνείδηση των επόμενων γενεών και γι’ αυτό απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, σεβασμό και υπευθυνότητα.
Η Πρέβεζα αξίζει μια πολιτική μνήμης με κριτήρια, όραμα και ιστορική συνέπεια.
