Με αφορμή τη φετινή τουριστική περίοδο στην Πρέβεζα.
Η φετινή τουριστική περίοδος αναδεικνύει μια αντίφαση που δεν αφορά μόνο την Πρέβεζα. Αφορά συνολικά την ελληνική Περιφέρεια.
Οι παραλίες είναι γεμάτες, οι αφίξεις αυξημένες και οι εικόνες δημιουργούν την εντύπωση μιας ιδιαίτερα επιτυχημένης χρονιάς. Την ίδια στιγμή, όμως, πολλοί επαγγελματίες της εστίασης, του εμπορίου και των μικρών επιχειρήσεων διαπιστώνουν ότι τα οικονομικά αποτελέσματα δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους και ήδη ανησυχούν για τον χειμώνα που έρχεται.
Η Πρέβεζα αποτελεί απλώς την αφετηρία αυτού του προβληματισμού. Οι ίδιες προκλήσεις απασχολούν σήμερα τις περισσότερες τουριστικές περιοχές της ελληνικής Περιφέρειας.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν έχουμε τουρισμό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο τουρισμός μετατρέπεται σε διαρκή ευημερία για τις τοπικές κοινωνίες.
Η απάντηση είναι πως όχι, τουλάχιστον όχι στον βαθμό που θα έπρεπε.
Και αυτό γιατί εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τον τουρισμό ως έναν αυτόνομο οικονομικό κλάδο και όχι ως τον βασικό πυλώνα ενός ολοκληρωμένου παραγωγικού μοντέλου.
Ο τουρισμός οφείλει να συνδέεται ουσιαστικά με τον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση, την αλιεία, το τοπικό εμπόριο, τη γαστρονομία, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και τις υπηρεσίες. Μόνο έτσι η προστιθέμενη αξία παραμένει στον τόπο και μετατρέπεται σε πραγματικό εισόδημα για τους ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, η φορολογική επιβάρυνση, οι ασφαλιστικές εισφορές, οι τιμές των πρώτων υλών και η περιορισμένη διάρκεια της τουριστικής περιόδου ασκούν ασφυκτική πίεση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.
Η διαπίστωση, όμως, δεν αρκεί.
Χρειάζεται ένα διαφορετικό αναπτυξιακό σχέδιο, με επίκεντρο την Περιφέρεια και τη σύνδεση του τουρισμού με την πραγματική οικονομία.
Ένα Τοπικό Σύμφωνο Ποιότητας σε κάθε Περιφέρεια
Μία ουσιαστική πρωτοβουλία θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός Τοπικού Συμφώνου Ποιότητας Τοπικών Προϊόντων σε κάθε Νομό και κάθε Περιφέρεια.
Ένα δίκτυο συνεργασίας στο οποίο θα συμμετέχουν παραγωγοί, επιχειρήσεις μεταποίησης, ξενοδοχεία, επιχειρήσεις εστίασης, εμπορικοί φορείς και η αυτοδιοίκηση.
Στόχος δεν θα είναι απλώς η προβολή των τοπικών προϊόντων. Στόχος θα είναι η δημιουργία μιας πραγματικής αλυσίδας αξίας, ώστε ο επισκέπτης να γνωρίζει, να καταναλώνει και να αναζητά προϊόντα που παράγονται στον τόπο που επισκέπτεται.
Έτσι ενισχύεται ταυτόχρονα ο πρωτογενής τομέας, η μεταποίηση, το εμπόριο, η εστίαση και συνολικά η τοπική οικονομία.
Το Τοπικό Σύμφωνο Ποιότητας μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα μιας ολοκληρωμένης περιφερειακής αναπτυξιακής πολιτικής, εφόσον συνοδευτεί από θεσμικά κίνητρα, χρηματοδοτικά εργαλεία και ουσιαστική συνεργασία της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης και των παραγωγικών φορέων.
Ο πολιτισμός και ο αθλητισμός είναι αναπτυξιακή πολιτική
Η Πρέβεζα διαθέτει ήδη παραδείγματα που αποδεικνύουν τι μπορεί να πετύχει μια τοπική κοινωνία όταν επενδύει στην ποιότητα και την εξωστρέφεια. Το Χορωδιακό Φεστιβάλ Πρέβεζας, το Τουρνουά 3×3 και το Preveza JazzFestival προσελκύουν κάθε χρόνο επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα, την τοπική αγορά και την αναγνωρισιμότητα της πόλης.
Οι διοργανώσεις αυτές δεν είναι απλώς πολιτιστικά ή αθλητικά γεγονότα.
Είναι εργαλεία ανάπτυξης.
Κι όμως, σε μεγάλο βαθμό στηρίζονται στην επιμονή συλλόγων, εθελοντών και ανθρώπων που εργάζονται με περιορισμένους πόρους, χωρίς ένα σταθερό πλαίσιο στρατηγικής υποστήριξης από την Πολιτεία και την Αυτοδιοίκηση.
Οι επισκέπτες που ζουν αυτές τις εμπειρίες γίνονται οι πιο αξιόπιστοι πρεσβευτές του τόπου μας. Επιστρέφουν στις πόλεις και στις χώρες τους μεταφέροντας εικόνες, αναμνήσεις και προσωπικές εμπειρίες. Αυτή η αυθεντική προβολή δεν αγοράζεται. Χτίζεται μέσα από ποιοτικές διοργανώσεις, ανθρώπους με μεράκι και μια τοπική κοινωνία που δημιουργεί.
Γι’ αυτό η στήριξη τέτοιων πρωτοβουλιών δεν μπορεί να εξαρτάται κάθε χρόνο από την υπερπροσπάθεια των ίδιων ανθρώπων.
Απαιτείται ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στην Πολιτεία, την Περιφέρεια, τους Δήμους και τους τοπικούς φορείς, με πολυετή σχεδιασμό, χρηματοδότηση και σαφείς αναπτυξιακούς στόχους.
Αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένα κίνητρα από την Πολιτεία και την Αυτοδιοίκηση για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να συνεργάζονται με την τοπική παραγωγή, αξιοποίηση των διαθέσιμων εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς και έναν ενεργότερο ρόλο των Περιφερειών και των Δήμων στον σχεδιασμό και τον συντονισμό των αναπτυξιακών πολιτικών.
Η στήριξη των συλλόγων δεν είναι μια απλή επιχορήγηση.
Είναι επένδυση στην τοπική ανάπτυξη.
Η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο με αφίξεις
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να αποτιμάται αποκλειστικά από τον αριθμό των επισκεπτών.
Μετριέται από το πόσο εισόδημα παραμένει στην τοπική οικονομία. Από το πόσες μικρές επιχειρήσεις παραμένουν βιώσιμες. Από το πόσες σταθερές θέσεις εργασίας δημιουργούνται. Από το αν οι νέοι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν να μείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα συμφωνία για την Περιφέρεια.
Μια πολιτική που θα συνδέει τον τουρισμό με την παραγωγή, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, την καινοτομία και την τοπική επιχειρηματικότητα. Μόνο έτσι η ανάπτυξη θα αποκτήσει πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα και θα δημιουργεί ευημερία που θα μένει στον τόπο και στους ανθρώπους του.
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να εξαντλείται στους αριθμούς των αφίξεων και των διανυκτερεύσεων.
Οφείλει να αποτυπώνεται στο εισόδημα του παραγωγού, στη βιωσιμότητα της μικρής επιχείρησης, στη δουλειά του νέου ανθρώπου και στη δυνατότητα μιας ολόκληρης τοπικής κοινωνίας να προοδεύει.
Γιατί η πραγματική ανάπτυξη δεν είναι μόνο να έρχονται περισσότεροι επισκέπτες.
Είναι να μένει περισσότερη αξία στον τόπο.
Γιώργος Νίτσας
Επικεφαλής της Μείζονος Αντιπολίτευσης Δήμου Πρέβεζας
Μέλος Εθνικού Συμβουλίου Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης
